Lekkere verhalen

Dagboek van een imker - Zomer en honing!

Dagboek van een imker - Zomer en honing!

Dagboek van een imker – Zomer en er is weer honing!

Vanaf nu zal ik je meenemen in de wondere wereld van mijn bijen. Tenminste, dat had ik je beloofd... Het heeft iets langer geduurd, maar bij dezen weer een vers dagboek!

Bijen zitten vol verhalen, raadsels en verrassingen. Geen bijenseizoen is hetzelfde. Het voorjaar mocht dan wisselend beginnen, daarna was het warm, warm en nog eens warm! Al dat warme weer is balen voor onze oppaskoeien – Schotse hooglanders hebben het liever koud dan warm – maar voor de bijen was het feest! De dames hebben hun best gedaan en dus is er weer volop honing verkrijgbaar. Maar er was ook slecht nieuws, dus laten we beginnen bij het begin.

Dode bijen
In maart schreef ik mijn eerste dagboekblog, op één van de koudste dagen ooit gemeten. Het voorjaar kende pieken en dalen qua temperatuur en dat bleek funest voor één van mijn volken. Voor het eerst in mijn imkerbestaan had ik te maken met wintersterfte. Tot overmaat van ramp was een ander volk geplunderd door muizen. Dat volk was op sterven na dood. Ik heb de overgebleven bijen verenigd met een ander volk. Volgend jaar toch maar eens muizenroosters gaan gebruiken.

Ik had mijn bijen voldoende wintervoer gegeven, maar door de warme periode was de koningin alweer eitjes gaan leggen. Als het dan plotseling koud wordt ontstaat er een dilemma voor de bijen: houden we het broednest warm? Of gaan we iets verderop in de kast even wat eten? Mijn bijen kozen voor het eerste en ‘kwamen los van hun voer’ zoals imkers dat noemen. Ze blijven dan hardnekkig op hun nieuwe kroost zitten. Dat houden ze wel even vol, maar als de koude periode te lang duurt verhongeren ze ondanks het feit dat ze elders in de kast voldoende voer hebben. Spijtig maar waar. Ik heb het verlies geslikt, de klimaatsverandering stilletjes vervloekt en de dode bijen geruimd. De pimpelmezen even verderop wisten er wel raad mee. Cirkeltje weer rond.

Nieuw leven, nieuwe kasten
De overgebleven bijen hebben het gelukkig wel gered en deze volken groeiden goed en rap! Met een overdaad aan wilg, brem, paardenbloem, vuilboom en acacia was er volop stuifmeel en nectar te halen. In Benneveld, het dorpje waar ik woon, is het goed toeven als voorjaarsbij. Tot aan de linde gaat het goed (die staat nu in bloei), daarna wordt het opletten. In juli, augustus en september is er veel minder te halen voor de bijen. In schrale periodes zal ik moeten bijvoeren. We zijn in Benneveld druk doende met drachtverbetering via de Stichting Bloeiend Landschap (waarbinnen ik bestuurslid ben), maar feit blijft dat zelfs met meer bloemen in mijn dorp, de nazomer schraal zal zijn qua bijenvoer. Het blijft dus opletten geblazen!

Dit seizoen stap ik over op een ander type bijenkast. Ik heb al van alles geprobeerd en als experimentele imker heb ik nu meerdere soorten kasten in mijn bijenstal staan. Dat is verre van praktisch, maar goed, je moet dingen proberen om te ontdekken wat je het fijnst vindt werken. Ik ben begonnen met spaarkasten, het meest gangbare type bijenkast in Nederland. Deze bestaat uit twee losse broedbakken en daar ben ik geen fan van: ik wil dat mijn bijen een ononderbroken broednest hebben. Het gehannes met twee bakken is niets voor mij en mijn bijen: je plet altijd bijen als je de kasten weer op elkaar zet en het broednest wordt in tweeën verdeeld.

Ik ben daarop gaan experimenteren met natuurbouwkasten, nadat ik de vervolgcursus biodynamisch imkeren had gevolgd. Ik heb één natuurbouwkast en drie omgebouwde spaarkasten (door de twee broedbakken te verbouwen kan je er een natuurkast van maken) en hoewel de bijen het naar hun zin lijken te hebben in die kasten is het voor mij als imker verre van ideaal. De bijen bouwen zelf hun raten in dit type kast. Dat vind ik mooi en beter, want door te bouwen blijven bijen gezond (en zelf bouwen doen ze het liefst!). Het kost je wat honingopbrengst, maar het zij zo, je krijgt er wel blije bijen voor terug.

Dagboek van een imker - Zomer en honing!  Dagboek van een imker - Zomer en honing! 

Maar het nadeel van al dat natuurlijke gebouw is de bijen hun eigen vorm kiezen. Als natuurliefhebber vind ik dat ook mooi, maar is het praktisch als imker? Ho maar! Ze bouwen rustig een ombuigende raat die onder een andere raat steekt en daarnaast dan weer een extra dikke raat die de raat daarnaast verdrukt waardoor die juist weer heel dun wordt. Mooi om te zien, maar het gevolg is dat een controle van een volk lang duurt en gepaard gaat met scheurende raten en vastgeplakte bijen. Ik wil mijn volken zo min mogelijk storen. Nu zou je kunnen zeggen: dan controleer je ze toch niet? Dat is een optie, maar ik vind natuurlijk imkeren als in “de natuur zijn gang laten gaan” geen goed plan. Bijen zijn in mijn ogen geen natuur, het zijn gedomesticeerde landbouwdieren. En die moet je verzorgen. Dat verzorgen wil ik zo snel mogelijk doen om ze zo min mogelijk te verstoren. In mijn beleving is dát natuurlijk imkeren of hoe je het ook wilt noemen.

Om een lang verhaal kort te maken: ik heb nu een Dadant-kast laten overkomen uit Duitsland. Die kasten hebben één grote broedbak waar het hele volk gemakkelijk inpast. Die kasten zijn zo groot dat je voldoende werkruimte hebt in de broedkamer. Je kunt de raten makkelijk heen en weer schuiven in de kast en het volk zodoende snel controleren. Je hebt één broednest, zonder onderbreking, wat de communicatie en eenheid van het volk ten goede komt. Bijkomend voordeel van deze grotere kasten is dat de bijen volop ruimte hebben en minder snel geneigd zullen zijn tot zwermen. Ik denk dat hiermee een passende oplossing heb gevonden, maar goed, eerst maar weer eens proberen en dan aan het eind van het seizoen conclusies trekken. Tot die tijd imker ik vrolijk verder met mijn allegaartje aan kasttypes.

Honing
Er is weer honing, dat is het goede nieuws! De warmte laat de bijen volop vliegen en de nectar rijkelijk vloeien. De eerste batch is inmiddels uitverkocht, maar de tweede lichting is nog op voorraad: mooie vloeibare honing met veel acacia! En op dit moment wordt er lindehoning geproduceerd. De honing is verkrijgbaar aan de weg bij mijn huis (Bennevelderstraat 46, Benneveld, Drenthe). Mocht je niet in de buurt wonen dan weet de postduif je wel te vinden! Stuur me dan even een mailtje. De honing kost 4,00 per potje.

 Dagboek van een imker - Zomer en honing!  Dagboek van een imker - Zomer en honing! 

Op TV
De bijen en ik zijn onlangs op TV geweest in het kader van de Nationale Bijentelling. Geen idee hoe RTV Drenthe bij mij is uitgekomen, maar het is een leuk item geworden. Als imker ben ik natuurlijk in de weer met honingbijen, maar wist je dat er nog 358 soorten wilde bijen voorkomen in Nederland? En je raadt het al, ook met die zoemers gaat het niet zo goed. Mooi dus dat er aandacht is voor de bijen en daar werk ik graag aan mee!

Bye bye neonics!
Ik begon deze blog met de dood. Een goede lezer las daar niets over gif. Klopt. Mijn bijen gingen dood door muizen en hun eigen gedrag. Allemaal vrij natuurlijk. Gelukkig, zou je bijna zeggen, want veel bijen en bestuivers vinden op onnatuurlijke wijze de dood, bijvoorbeeld door landbouwgif. Ik was dan ook maar wat blij verrast dat de EU een verbod heeft afgekondigd op neonicotinoiden! (Ja, lees dat woord nog maar eens. En nu 5x achter elkaar zeggen… ;-)

Imkers juichten die dag – ik ook – en boeren jammerden. Omwille van hun productie moeten ze spuiten, zeggen ze. (Even als reality check voor de stadbewoners onder u: dat doen ze bijna dagelijks, niet zo af en toe of alleen als het nodig is. Ik zie met eigen ogen hoe akkers twee keer op één avond worden bespoten. Misschien is het twee-componenten-spuitspul, ik weet het niet, maar het lijkt me wat veel. Maar goed, dat even terzijde.) Er moet dus gespoten worden omwille van de productie. De ironie. Hoe gaan boeren meer produceren als er straks geen insect meer over is?

Ik maak me hier meer dan ernstig zorgen over. Maar het goede nieuws is dat we hier met zijn allen iets aan kunnen doen, drie keer per dag zelfs. Als je anders eet - natuurlijk, onbespoten en/of biologisch - dan kan je met iedere hap de wereld verbeteren. Een betere wereld begint op je bord!

P.S.
Deze wil ik jullie niet onthouden. Mijn bijenstal is nog niet helemaal af, maar al wel in gebruik. De grondboor had ik even in de hoek gezet. Een week later had moeder lijster bedacht dat ze daar mooi een nestje op kon bouwen. Paniek als ik de bijen kwam controleren natuurlijk, maar de rest van de week hadden moeder en kinders een mooi dak boven hun hoofd! Mijn grondboor heeft vier lijsters verwekt. Ze zijn inmiddels uitgevlogen. Er lijkt geen tweede leg te komen, dus de grondboor kan weer naar de schuur.

 Dagboek van een imker - Zomer en honing!  Dagboek van een imker - Zomer en honing! 

Bekijk onze producten ook eens